International Nordic University Scientific Journal
Advancing knowledge through peer-reviewed research and academic excellence
Yashil texnologiyalar ta’riflarini qiyoslash va o‘lchov asosini tanlash
Xalqaro tashkilotlarning tan olishicha, yashil texnologiyalar tushunchasining umumiy qabul qilingan yagona ta’rifi yo‘q. Bu holat sanoat iqtisodiyoti uchun amaliy to‘siq tug‘diradi, chunki operatsional ta’rifsiz sanoatda yashil texnologiyalarni joriy etish ko‘lamini statistik o‘lchab bo‘lmaydi. Tadqiqotning maqsadi mavjud institutsional va akademik ta’riflarni qiyoslab, ular orasidan sanoat darajasida o‘lchash uchun amaliy asos bo‘la oladiganini aniqlashdan iborat. Maqolada ta’rif yoki tasnifni bevosita taklif qiluvchi yettita birlamchi hujjat tanlandi. Ular operatsional ta’rif talablaridan kelib chiqqan to‘rt mezon bo‘yicha qiyoslandi. Natijaga ko‘ra, yettita ta’rifdan faqat bittasi, ya’ni Iqtisodiy Hamkorlik va Taraqqiyot Tashkiloti hamda Yevropa statistika xizmatining qo‘shma ta’rifi rasmiy tasniflagichlarga bevosita bog‘langan. U NACE rev.2, CPA, CEPA 2000 va CReMA 2008 tizimlariga, savdo tahlilida esa HS va CN kodlariga tayanadi. Qolgan oltita ta’rif natijaga qarab beriladi va o‘lchash chegarasini belgilamaydi. Xulosa O‘zbekistonda yashil texnologiyalar bo‘yicha statistik hisob toifasini shakllantirishda qaysi xalqaro tizimga tayanish kerakligini ko‘rsatadi. Tadqiqot cheklovi shundan iboratki, ish nazariy-tahliliy xarakterga ega va taklif etilgan yondashuv empirik sinovdan o‘tkazilmagan.
Otaboyev Umrbek
Tayanch doktorant
Ekologik barqarorlik: inson faoliyatida muvozanatni saqlashning falsafiy asoslari
Maqolada ekologik barqarorlikni ta’minlashning falsafiy asoslari qurolli mojarolar sharoiti misolida tadqiq etilgan bo‘lib, ekologiya falsafasining klassik paradigmalari (antropotsentrizm va ekotsentrizm) inson faoliyatini asosan tinch xo‘jalik faoliyati doirasida talqin qilinadi. Shu bois qurolli mojaro sharoitidagi ekologik buzilishni izohlash imkoniyati cheklangan bo‘ladi. Xalqaro gumanitar huquq esa aksincha, atrof-muhitni himoya qiluvchi normalarni ishlab chiqqan bo‘lsa-da, ularni asosan instrumental tarzda, ya’ni insonga yetkaziladigan zarar orqali asoslaydi. Tadqiqotning maqsadi ushbu normativ bo‘shliqni falsafiy jihatdan to‘ldirish va “ekologik barqarorlik va ekologik xavfsizlik” uzviyligining nazariy modelini ishlab chiqishdan iboratdir. Tadqiqotda falsafiy-germenevtik, qiyosiy-paradigmal, tizimli tahlil hamda xalqaro-huquqiy hujjatlarning kontent-tahlili metodlaridan foydalanildi. Empirik illyustrativ baza sifatida qurolli mojarolarning ekologik oqibatlariga oid xalqaro monitoring ma’lumotlari jalb etildi. Tadqiqot natijasida qurolli mojaroning ekologik ta’siri uch darajali zanjir sifatida modellashtirildi.
Mahmudov Bekzod Hojixonovich
Falsafa fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), dotsent.
Directions for effective long-term management of higher education institutions in Uzbekistan
This study examines the key directions for ensuring the effective long-term management of higher education institutions in Uzbekistan by focusing on four major management dimensions: strategic governance, financial sustainability, digital transformation, and stakeholder engagement. The research employs descriptive statistics, correlation analysis, and multiple regression analysis to assess the relationships between these factors and long-term institutional effectiveness. The empirical results indicate that the estimated model has high explanatory power (R² = 0.989; Adjusted R² = 0.980) and is statistically significant overall (F = 113.50; p < 0.001). Among the examined factors, financial sustainability (β = 0.1925; p = 0.010) and digital transformation (β = 0.1011; p = 0.006) demonstrate statistically significant positive effects on long-term institutional effectiveness, whereas strategic governance shows a positive but statistically insignificant effect and stakeholder engagement does not demonstrate a significant independent effect in the estimated model. Based on the findings, the study proposes strengthening multi-year financial planning, developing integrated digital management systems, introducing measurable institutional performance indicators, establishing systematic stakeholder advisory mechanisms, and implementing a Long-Term Institutional Effectiveness Index. The findings provide practical implications for developing a financially sustainable, digitally enabled, performance-oriented, and strategically integrated framework for the long-term management of higher education institutions in Uzbekistan.
Amonboyev Mahammadsidik
Iqtisodiyot fanlari nomzodi, professor
Featured Articles
Articles
Ishlab chiqarish faoliyatini raqamlashtirishning tashkiliy-iqtisodiy mexanizmlarini takomillashtirish
Ushbu maqolada sanoat ishlarida raqamli texnologiyalardan izchil foydalanish oqibatlari bo’yicha mulohazalar va dastlabki tadqiqot natijalari umumlash...
Application, place and future of digital technologies in the educational system
One of the main components of the United Nations 2030 sustainable development agenda is quality education. It aims to provide inclusive and equal qual...
Prospects of using the retrospective aspects of the state policy on crafts
In this study, the author analyzes the specific features of Amir Temur and his economic policy on the development of handicrafts from today's point of...
Profеssionаl tа’limdа pеdаgoglаrning ijodkorlik kompеtеntligini rivojlаntirish tехnologiyаlаri
Ushbu maqola pеdаgoglаrdа ijodkorlik kompеtеntni rivojlаntirishgа qаrаtilgаn tехnologiyаlаrning sаmаrаdorligini tаhlil qilish hаmdа ta’lim jаrаyonidа...
Boʻlajak menejerlarning sunʼiy intellektga ega boʻlish uchun amaliy tayyorgarligini takomillashtirish
Kelajakdagi menejerlarning kompetensiyalarini rivojlantirishda sun’iy intellektning o‘rni va ahamiyati ilmiy va nazariy jihatdan tahlil qilingan. Ushb...
Factors Influencing Kazakhstani Youth’s Perception of Corruption and how it Demonstrates their Moral Development
Corruption in Kazakhstan, rooted in Soviet history, remains a major issue. This study explores factors shaping youth attitudes toward corruption and h...
Latest Publications
Yashil texnologiyalar ta’riflarini qiyoslash va o‘lchov asosini tanlash
Ekologik barqarorlik: inson faoliyatida muvozanatni saqlashning falsafiy asoslar...
Directions for effective long-term management of higher education institutions i...
ANALYSIS OF FACTORS AFFECTING THE VOLUME OF FOREIGN INVESTMENT IN UZBEKISTAN
Biologiya o'qitish jarayonida ekologikintegativ yondashuvlar
Til dekolonizatsiyasida sohalararo integratsiya ahamiyati: adabiyotlar sharhi
EMBEDDING EXTERNAL QUALITY ASSURANCE IN CREDIT-MODULAR SYSTEMS: HOW MALAYSIA’S Q...
Last-Mile Interface Bottlenecks and Collaborative Optimization Mechanisms in Sea...
Submit Your Research
Join our community of researchers and contribute to advancing scientific knowledge. Our peer-review process ensures the highest quality publications.
Submit Article