Elektrotexnika sanoatida ta’minot zanjiri barqarorligi: komponentlar importiga qaramlikni kamaytirish strategiyalari

Bahodirov Jahongir

doi:https://journal.nordicuniversity.org/

Abstract

Ushbu maqola IMRAD (Introduction - Methods - Results - Discussion) tuzilmasiga asoslanib yozilgan boʻlib, Oʻzbekiston elektrotexnika sanoatidagi korxonalarning taʼminot zanjiri barqarorligini taʼminlashda lokalizatsiya va dual sourcing strategiyalarining samaradorligini ilmiy jihatdan tahlil qilishga bagʻishlanadi. Tadqiqot maqsadi - elektrotexnika korxonalari uchun eng samarali import qaramligini kamaytirish strategiyalarini aniqlash va ularni amaliyotga tatbiq etish uchun asos yaratishdir. Metodik bazasini adabiyotlar sharhi, Oʻzbekistondagi 14 ta elektrotexnika korxonasida oʻtkazilgan intervyular, taqqoslama keyslar tahlili va Monte Carlo simulatsiyasi tashkil etadi. Tadqiqot natijalari shuni koʻrsatadiki, gibrid strategiyani - mahalliy yetkazib beruvchi va xalqaro dual sourcing modelini - qoʻllash elektrotexnika korxonalarida taʼminot uzilishi xavfini 72% gacha kamaytiradi va investitsiya qaytimini (ROI) 460–500% oraligʻiga yetkazadi.

Keywords

Elektrotexnika sanoati

taʼminot zanjiri barqarorligi

lokalizatsiya

dual sourcing

komponentlar importi

Artel

Oʻzbekiston

Elektrotexnika sanoati zamonaviy iqtisodiyotning asosiy tarmoqlaridan biri sifatida global taʼminot zanjirlariga eng koʻp bogʻliq tarmoqlardan biri hisoblanadi. Maishiy texnika, sanoat elektr jihozlari, elektr taqsimot uskunalari va isteʼmol elektronikasi ishlab chiqarish uchun zarur boʻlgan komponentlar — integral sxemalar, kondensatorlar, transformatorlar, elektr motorlar, sensor elementlar va boshqalar — dunyo boʻylab tarqoq manbalardan taʼminlanadi. Bu holat elektrotexnika korxonalarini taʼminot zanjiridagi har qanday uzilishga juda sezgir qilib qoʻyadi.

References

1. Boysen, N., Emde, S., Hoeck, M., & Kauderer, M. (2015). Part logistics in the automotive industry: Decision problems, literature review and research agenda. European Journal of Operational Research, 242(1), 107–120., 2. Chopra, S., & Sodhi, M. S. (2004). Managing risk to avoid supply-chain breakdown. MIT Sloan Management Review, 46(1), 53–61., 3. Christopher, M., & Peck, H. (2004). Building the Resilient Supply Chain. International Journal of Logistics Management, 15(2), 1–13., 4. Craighead, C. W., Blackhurst, J., Rungtusanatham, M. J., & Handfield, R. B. (2007). The Severity of Supply Chain Disruptions: Design Characteristics and Mitigation Capabilities. Decision Sciences, 38(1), 131–156., 5. Deloitte. (2022). Resilience in electronics manufacturing: Strategies for a post-pandemic world. Deloitte Insights., 6. Gartner Research. (2022). Supply Chain Top 25: Electronics Sector Analysis. Stamford: Gartner Inc., 7. IPC — Association Connecting Electronics Industries. (2022). Electronics Manufacturing Supply Chain Report 2022. Bannockburn: IPC., 8. Ivanov, D., & Dolgui, A. (2020). Viability of intertwined supply networks: Extending the supply chain resilience angles towards survivability. International Journal of Production Research, 58(10), 2904–2915., 9. Kleindorfer, P. R., & Saad, G. H. (2005). Managing disruption risks in supply chains. Production and Operations Management, 14(1), 53–68.

Rights & License

Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0)

This article is published under the Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0), which permits unrestricted use, distribution, and reproduction in any medium, provided the original author and source are credited.